Այս օրերին շատ են խոսվում հայտնի սիսիանցիների մասին: Համարյա բոլորին էլ ճանաչում եմ, բոլորից էլ փորձել եմ մի բան սովորել: Այ, Քալանթար պապից սովորել եմ առույգ ու կայտառ մնալու, լավատեսության նուրբ արվեստը, իսկ բժշկուհի Օլյայից` սիրված ու հարգված լինելու գաղտնիքը, թեպետ նրա հետ առանձնապես շփում չեմ էլ ունեցել, բայց միշտ զգացել եմ նրա կշիռը Սիսիանում:
Իսկ Զախար Խաչատրյանից սովորել եմ, թե ինչպես պետք է իրեն պահի սիսիանցին: Այնպես, ինչպես իր պահվածքն էր, իր կեցվածքը:
Լուս ու մութ տարիներին, իմ ուսանողության ժամանակ, հաճախ էի տեսնում նրան, դասավանդում էր Երեւանի մանկավարժական ինստիտուտի գեղարվեստի ֆակուլտետում: Հասնում էր մասնաշենք, ուղղում կոստյումը, ձեռքով շտկում մազերը, բարևում բոլորին ու էլ չէր երևում: Իսկ ես հիշում էի, որ նրա մասին մեր տանը շատ էին խոսում: Որովհետև իմ քույրիկ Լիլիթը շատ լավ նկարում էր, իսկ իմ քեռի Վիգենն ասում էր մորս.
-Լարիս, էրեխու նկարները բեր տանենք Զախարը նայի:
Ու, չգիտես ինչու, ինձ թվում էր` բոլոր նկարիչներին Զախար են ասում:
Հետո տեսա նրան` ճերմակ մազերով նկարչին, ում Աստված ճերմակ գույնով էր ստեղծել, ու հասկացա, որ նա հենց նկարիչ Զախարն է, ով իր գույնը բերեց գեղարվեստի աշխարհ:
Սիսանցիները նրա կնոջը անունով չէին դիմում, ասում էին Զախարի կին, իր տղա Ավագին` Զախարի տղա:
-Այ մարդ, ես դրա նման կով կթող չեմ տեսել. մատներն էնպես արագ է շարժում,– Ավագի մասին ասում էր նրանց հարևան Քալանթարի տղա իմ քեռի Վիգենը:
Իսկ Եփրեմվերդին առաջին անգամ Զախարի կնոջ ձեռքին եմ տեսել. նա ծանոթներին գուշակություններ էր անում եւ դրանով, կարծես, ուզում էր լրացնել ոչնչով աչքի չընկնող Սիսիանի իննսունականների բացը:
Հիմա այնքան ուրախ եմ, որ նրանց` ուրիշ ճարտարապետությամբ աչքի ընկնող տունը թանգարան է դարձել ու դուռը բացող կա, որ մեծարանք կա այս ընտանիքի հանդեպ:
Խոնարհումս բոլոր նրանց, ովքեր սկսել են գնահատել միշտ ստվերում իրենց պահած, բայց Սիսիանն իրենց անունով ճանաչեցրած անզարդ սիսիանցիներին:
Լուսինե ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
28 մարտ, 2020 թիվ
